2022ರ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿ ನಗರಿ ಮಂಗಳೂರನ್ನು ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿದ್ದ “ಕುಕ್ಕರ್ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟ” ಪ್ರಕರಣವು ಇಂದು ಅಂತಿಮ ಘಟ್ಟ ತಲುಪಿದೆ. ದೇಶದ ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆಗೆ ಸವಾಲಾಗಿದ್ದ ಈ ದೇಶದ್ರೋಹದ ಕೃತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಸೂತ್ರಧಾರಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಾರಿಕ್ಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ದಳದ (NIA) ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಠಿಣ ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಆರಂಭದಿಂದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಘಟನೆ, ತನಿಖೆಯ ಹಂತಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮಹತ್ವದ ಆದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸೋಣ.
ಆ ಕರಾಳ ನವೆಂಬರ್ 19, 2022: ಏನಾಗಿತ್ತು ನಾಗುರಿಯಲ್ಲಿ?
ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಶನಿವಾರದ ಸಂಜೆ. ಮಂಗಳೂರಿನ ಕಂಕನಾಡಿ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸಮೀಪವಿರುವ ನಾಗುರಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಸಂಜೆ ಸುಮಾರು 4:30ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಆಟೋ ರಿಕ್ಷಾವೊಂದು ಚಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಆ ಆಟೋ ರಿಕ್ಷಾದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಸದ್ದಿನೊಂದಿಗೆ ಸ್ಫೋಟ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಸ್ಫೋಟದ ತೀವ್ರತೆಗೆ ಆಟೋ ರಿಕ್ಷಾದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಹಾರಿಹೋಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾದ ಹೊಗೆ ಆವರಿಸಿತ್ತು.
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜನರು ಇದು ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಸ್ಫೋಟ ಇರಬಹುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಪೊಲೀಸರು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ದೃಶ್ಯಗಳು ಇಡೀ ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿದವು. ಆಟೋದೊಳಗೆ ಸುಟ್ಟು ಕರಕಲಾಗಿದ್ದ ಪ್ರೆಶರ್ ಕುಕ್ಕರ್, ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಬೋರ್ಡ್ಗಳು, ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಟೋನೇಟರ್ಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದವು. ಇದು ಆಕಸ್ಮಿಕ ಸ್ಫೋಟವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಇದೊಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದ್ದ IED (Improvised Explosive Device) ಬಾಂಬ್ ಎಂಬುದು ದೃಢಪಟ್ಟಿತು.
ಆರೋಪಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಾರಿಕ್ ಯಾರು? ನಕಲಿ ದಾಖಲೆಗಳ ಜಾಲ
ಈ ಸ್ಫೋಟದಲ್ಲಿ ಆಟೋದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಾರಿಕ್ ಮತ್ತು ಆಟೋ ಚಾಲಕ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಪೂಜಾರಿ ಇಬ್ಬರೂ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಪೊಲೀಸರು ತನಿಖೆ ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಶಾರಿಕ್ ತನ್ನ ಬಳಿ ‘ಪ್ರೇಮರಾಜ್’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ನಕಲಿ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವುದು ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು. ಈತ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮೂಲದವನಾಗಿದ್ದು, ಈಗಾಗಲೇ ಹಲವು ದೇಶವಿರೋಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದನು.
ಶಾರಿಕ್ ಮೈಸೂರಿನ ಲೋಕನಾಯಕ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆ ಪಡೆದು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಆತನ ಮನೆಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಬಾಂಬ್ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬಳಸುವ ಸಲ್ಫರ್, ರಂಜಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸ್ಫೋಟಕ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ದೊರೆತಿದ್ದವು. ಆತ ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಈ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ, ಕುಕ್ಕರ್ ಬಾಂಬ್ ತಯಾರಿಸಲು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದ ಎಂಬುದು ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಬೀತಾಯಿತು.
“ಲೋನ್ ವುಲ್ಫ್” ದಾಳಿ ಮತ್ತು ಐಸಿಸ್ (ISIS) ನಂಟು
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ದಳ (NIA) ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಆಘಾತಕಾರಿ ವಿಷಯಗಳು ಹೊರಬಂದವು. ಶಾರಿಕ್ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಅಪರಾಧಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆತ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ಸಂಘಟನೆ ಐಸಿಸ್ (ISIS) ನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿದ್ದನು. ಆತ ಕತ್ತಲೆ ಜಾಲದ (Dark Web) ಮೂಲಕ ವಿದೇಶಿ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲರ್ಗಳ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದನು.
ಈತನನ್ನು “ಲೋನ್ ವುಲ್ಫ್” (Lone Wolf) ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂದರೆ, ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಸಂಘಟನೆಯ ನೇರ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ, ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವಿಧ್ವಂಸಕ ಕೃತ್ಯ ಎಸಗುವ ತಂತ್ರ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಮಂಗಳೂರಿನ ಕದ್ರಿ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಅಥವಾ ಜನನಿಬಿಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯೇ ಈತನ ಅಂತಿಮ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಈತ ಬಾಂಬ್ ಹೊತ್ತು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಸ್ಫೋಟ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಭಾರಿ ಅನಾಹುತವೊಂದು ತಪ್ಪಿದಂತಾಗಿತ್ತು.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಠಿಣ ತೀರ್ಪು: ಯಾವ ಯಾವ ಸೆಕ್ಷನ್ ಅಡಿ ಶಿಕ್ಷೆ?
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಎನ್ಐಎ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆರೋಪಿ ಶಾರಿಕ್ ವಿರುದ್ಧ ಎನ್ಐಎ ಭದ್ರವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತ್ತು. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸೆಕ್ಷನ್ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೋಷಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ:
-
IPC ಸೆಕ್ಷನ್ 121ಎ: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಸಾರುವ ಸಂಚು ರೂಪಿಸುವುದು.
-
IPC ಸೆಕ್ಷನ್ 122: ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಸಂಚು ಮಾಡುವುದು.
-
IPC ಸೆಕ್ಷನ್ 326: ಸ್ಫೋಟಕಗಳ ಮೂಲಕ ಇತರರಿಗೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಳಿಸುವುದು.
-
UAPA (Unlawful Activities Prevention Act): ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆ.
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಪರಾಧಗಳಿಗಾಗಿ ಶಾರಿಕ್ಗೆ 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಠಿಣ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಟೋ ಚಾಲಕ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಪೂಜಾರಿ ಅವರ ಸಂಕಷ್ಟ
ಈ ಸ್ಫೋಟದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದವರು ಆಟೋ ಚಾಲಕ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಪೂಜಾರಿ. ಸ್ಫೋಟದಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಶೇ. 50 ರಷ್ಟು ದೇಹ ಸುಟ್ಟುಹೋಗಿತ್ತು. ಇಂದು ತೀರ್ಪಿನ ನಂತರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಅವರು, “ಆತ ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪಿಗೆ ನಾನು ಇಂದಿಗೂ ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದೆ ಕುಟುಂಬ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದೆ. ಆತನಿಗೆ ಈ ಶಿಕ್ಷೆ ಸಾಲದು, ಆತ ಇಡೀ ಜೀವಮಾನ ಜೈಲಿನಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕು,” ಎಂದು ತಮ್ಮ ನೋವನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಾಜವು ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಪೂಜಾರಿ ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಹಸ್ತ ಚಾಚುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಎರಡನೇ ಆರೋಪಿ ಸೈಯದ್ ಪಾತ್ರವೇನು?
ಈ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸೈಯದ್ ಎಂಬುವವರನ್ನು ಎರಡನೇ ಆರೋಪಿ (A2) ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸೈಯದ್ ತಾನು ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ವಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಶಾರಿಕ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಶಿಕ್ಷೆ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಸೈಯದ್ ವಿರುದ್ಧದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ಇನ್ನು ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ. ಎನ್ಐಎ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.
ತೀರ್ಪಿನಿಂದ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸಿಗುವ ಸಂದೇಶವೇನು?
ಮಂಗಳೂರು ಕುಕ್ಕರ್ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟ ಪ್ರಕರಣದ ತೀರ್ಪು ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ:
-
ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಜಾಗವಿಲ್ಲ: ಭಾರತದ ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕದಡಲು ಯತ್ನಿಸುವವರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕಠಿಣ ಸಂದೇಶ ರವಾನಿಸಿದೆ.
-
ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ದಕ್ಷತೆ: ಕರ್ನಾಟಕ ಪೊಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಎನ್ಐಎ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಚುರುಕಿನ ತನಿಖೆಯಿಂದಾಗಿ ಇಂದು ನ್ಯಾಯ ಸಿಕ್ಕಿದೆ.
-
ನಕಲಿ ದಾಖಲೆಗಳ ಅಪಾಯ: ನಕಲಿ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಓಡಾಡುವ ಸಂಚನ್ನು ಇದು ಬಯಲಿಗೆಳೆದಿದೆ.
-
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿ: ಅಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ತಕ್ಷಣ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇದರಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಮಾರೋಪ: ಶಾಂತಿಯೇ ನಮ್ಮ ಗುರಿ
ಮಂಗಳೂರು ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ. ಇಂತಹ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಭಯದ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಉಗ್ರಗಾಮಿಗಳು ಸಂಚು ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇಂತಹ ಸಂಚುಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮೆಟ್ಟಿ ನಿಂತಿವೆ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಾರಿಕ್ಗೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಶಿಕ್ಷೆಯು ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ನೆಮ್ಮದಿ ನೀಡಿದೆ. ನಾವು ಭಾರತೀಯರಾಗಿ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನಿಂದ ಇಂತಹ ದೇಶವಿರೋಧಿ ಶಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡೋಣ.